Een gezonde en veilige werkplek; dat is toch vanzelfsprekend?

De arbeidsomstandighedenwet (hierna: Arbowet) richt zich, zoals we vorige week reeds hebben aangehaald, op de veiligheid en gezondheid van de werknemer.[1] 

In 2017 zijn er een aantal ingrijpende wetswijzigingen geweest die tot doel hebben het functioneren van de bedrijfsgezondheidszorg te verbeteren.[2]

Denk hierbij aan:

  • Een verplichte ‘basiscontract arbodienstverlening’;[3]
  • Het recht op het bezoek aan een bedrijfsarts, op eigen initiatief, via een open spreekuur;[4]
  • Het recht op een second opinion;

De overheid heeft doelvoorschriften vastgesteld, waaraan werkgever en werknemers een eigen invulling kunnen bieden; zodat er veilig en gezond gewerkt kan worden.

Verplichtingen voor werkgever zijn o.a.

  • Het voeren van een verzuimbeleid;
  • Het laten bijstaan door een interne of externe arbodienst of andere deskundige;
  • Het uitvoeren en actueel houden van een schriftelijke inventarisatie en evaluatie van de risico’s in een bedrijf (RI&E);
  • Het geven van voorlichten en instructie in verband met de veiligheid van het personeel;
  • Het voeren van beleid met betrekking tot seksuele intimidatie, agressie en geweld; alsmede pesten en werkdruk;
  • Het verlenen van bedrijfshulpverlening (BHV).

Daarnaast zijn in het Burgerlijk Wetboek bepalingen opgenomen waarmee wordt aangegeven dat van een werkgever wordt verwacht dat bedrijfsruimten, werktuigen en gereedschappen waarin, of waarmee hij werknemers laat werken zodanig worden ingericht en onderhouden dat wordt voorkomen dat de werknemer in de uitoefening van de werkzaamheden schade lijdt.[5]

Oftewel een werkgever heeft een vergaande zorgplicht ten aanzien van werknemers, maar de zorgplicht is niet onbegrensd! [6] 

Verplichtingen voor werknemer zijn o.a.[7]

  • Het gebruiken van persoonlijke beschermingsmiddelen;
  • Het gebruiken van apparatuur op een juist en voorgeschreven wijze;
  • Het meewerken aan georganiseerde voorlichtingsbijeenkomsten;
  • Het melden van gevaarlijke situaties bij een werkgever.

[1] Een gezonde en veilige werkplek draagt er namelijk toe bij dat werknemers minder vaak ziek en/of arbeidsongeschikt zijn.

[2] Werkgevers en arbodienstverleners moeten bovenstaande wijzigingen geïmplementeerd hebben in hun organisaties. De inspectie SZW houdt hierop toezicht en is bevoegd werkgevers, arbodienstverleners en bedrijfsartsen zonder voorafgaande waarschuwing sancties (waaronder boetes) op te leggen als er wordt geconstateerd dat de Arbo regelgeving niet of onjuist wordt toegepast. 

[3] Ieder werkgever is verplicht bepaalde zaken vast te leggen met de arbodienstverlener/bedrijfsarts. Bijvoorbeeld: het vastleggen dat een arbodienstverlener wordt betrokken bij de deskundige begeleiding bij ziekte.

[4] Dit bezoek kan voordat er eventueel sprake is van een ziektemelding; bijvoorbeeld in het geval van een dreigende ziekmelding, of ongezonde arbeidsomstandigheden.

[5] Daarnaast dient een werkgever voor het verrichten van de werkzaamheden maatregelen te treffen alsmede aanwijzingen te geven die redelijkerwijs nodig zijn om schade bij de werknemer te voorkomen.

[6] De reden hiervoor is erin gelegen dat een werknemer arbeidsomstandigheden niet kan bepalen en/of beïnvloeden. Een werknemer bevindt zich namelijk ten opzichte van een werkgever in een afhankelijke positie.

[7] Rechtspraak wijst uit dat een werkgever zich er zelfs van moet vergewissen dat de thuiswerkplek van de werknemer veilig is, op straffe van aansprakelijkheid voor de schade die de werknemer lijdt.